Việc phân bổ thuế TNDN phải nộp đã được quy định trong các văn bản luật nhưng nhiều bạn kế toán chưa nắm rõ nên có thể chưa thực hiện đúng. Bài viết này sẽ giúp doanh nghiệp hiểu rõ các trường hợp phải thực hiện phân bổ thuế TNDN, phương pháp tính toán cụ thể cho từng loại hình hoạt động như: xổ số điện toán, chuyển nhượng bất động sản, cơ sở sản xuất phân bố đa tỉnh, v.v… Đồng thời, hướng dẫn chi tiết cách khai, nộp và quyết toán thuế, kèm ví dụ thực tế để kế toán dễ dàng áp dụng.
1. Các trường hợp được phân bổ thuế TNDN phải nộp
Căn cứ theo Điều 15 Nghị định 252/2026/NĐ-CP quy định về các trường hợp được phân bổ thuế TNDN phải nộp như sau:
b) Người nộp thuế thực hiện phân bổ thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp trong các trường hợp sau:
b.1) Hoạt động kinh doanh xổ số điện toán;
b.2) Hoạt động chuyển nhượng bất động sản, trừ trường hợp khai thuế riêng tại nơi có bất động sản theo hướng dẫn của Bộ trưởng Bộ Tài chính;
b.3) Đơn vị phụ thuộc, địa điểm kinh doanh là cơ sở sản xuất (bao gồm cả cơ sở gia công, lắp ráp và cơ sở sản xuất điện mặt trời mái nhà), trừ đơn vị phụ thuộc, địa điểm kinh doanh có thu nhập được hưởng ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp và đơn vị phụ thuộc, địa điểm kinh doanh của người nộp thuế là doanh nghiệp siêu nhỏ theo quy định của pháp luật về hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa;
b.4) Nhà máy thủy điện nằm trên nhiều địa bàn cấp tỉnh.
Theo đó, các trường hợp được phân bổ thuế thu nhập doanh nghiệp bao gồm:
- Hoạt động kinh doanh xổ số điện toán;
- Hoạt động chuyển nhượng bất động sản;
- Đơn vị phụ thuộc, địa điểm kinh doanh là cơ sở sản xuất;
- Nhà máy thủy điện nằm trên nhiều tỉnh.
2. Phương pháp phân bổ thuế TNDN phải nộp
2.1 Phân bổ thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp đối với hoạt động kinh doanh xổ số điện toán:
| Số thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp cho từng tỉnh nơi có hoạt động kinh doanh xổ số điện toán | = | Số thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp của hoạt động kinh doanh xổ số điện toán (1) | x | Tỷ lệ (%) doanh thu bán vé thực tế từ hoạt động kinh doanh xổ số điện toán tại từng tỉnh trên tổng doanh thu bán vé thực tế của người nộp thuế (2) |
Trong đó,
Doanh thu bán vé thực tế từ hoạt động kinh doanh xổ số điện toán được xác định như sau:
- Đối với phương thức phân phối vé xổ số điện toán thông qua thiết bị đầu cuối: Doanh thu được xác định căn cứ trên doanh thu phát sinh từ các thiết bị đầu cuối đăng ký bán vé xổ số điện toán tại từng tỉnh theo hợp đồng đại lý đã ký với công ty xổ số điện toán hoặc từ các cửa hàng, điểm bán vé do người nộp thuế trực tiếp thiết lập trên địa bàn tỉnh đó.
- Đối với phương thức phân phối vé xổ số điện toán thông qua điện thoại và Internet: Doanh thu được xác định theo từng tỉnh nơi khách hàng đăng ký tham gia dự thưởng khi mở tài khoản dự thưởng, theo quy định của pháp luật về kinh doanh xổ số điện toán.
2.2 Phân bổ thuế TNDN phải nộp đối với hoạt động chuyển nhượng bất động sản:
| Số thuế TNDN phải nộp cho từng tỉnh nơi có hoạt động chuyển nhượng bất động sản tạm nộp hàng quý và quyết toán | = | Doanh thu tính TNDN của hoạt động chuyển nhượng bất động sản tại từng tỉnh | x | 1% |
2.3 Phân bổ thuế TNDN phải nộp đối với người nộp thuế có đơn vị phụ thuộc, địa điểm kinh doanh là cơ sở sản xuất:
| Số thuế TNDN phải nộp tại từng tỉnh nơi có cơ sở sản xuất | = | Số thuế TNDN phải nộp của hoạt động sản xuất, kinh doanh | x | Tỷ lệ (%) chi phí của từng cơ sở sản xuất trên tổng chi phí của người nộp thuế (không bao gồm chi phí của hoạt động được hưởng ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp) |
Việc xác định chi phí và số thuế thu nhập doanh nghiệp để phân bổ được thực hiện như sau:
- Chi phí dùng để xác định tỷ lệ phân bổ là chi phí thực tế phát sinh trong kỳ tính thuế.
- Trường hợp đơn vị phụ thuộc hoặc địa điểm kinh doanh là cơ sở sản xuất đồng thời phát sinh hoạt động kinh doanh khác nhưng không xác định riêng được chi phí của hoạt động kinh doanh khác, thì chi phí dùng để xác định tỷ lệ phân bổ là toàn bộ chi phí thực tế phát sinh của đơn vị phụ thuộc hoặc địa điểm kinh doanh trong kỳ tính thuế.
- Số thuế thu nhập doanh nghiệp phải phân bổ chỉ bao gồm số thuế phát sinh từ hoạt động sản xuất, kinh doanh không được hưởng ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp. Đối với hoạt động được hưởng ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp, số thuế phải nộp được xác định riêng trên cơ sở kết quả sản xuất, kinh doanh của hoạt động được ưu đãi và mức ưu đãi thuế được áp dụng.
- Cơ sở sản xuất đang trong giai đoạn đầu tư, chưa đi vào hoạt động sản xuất thì người nộp thuế chưa phải thực hiện phân bổ theo quy định tại điểm này.
2.4 Phân bổ thuế TNDN phải nộp đối với nhà máy thuỷ điện nằm trên nhiều tỉnh:
Bước 1: Xác định số thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp của nhà máy thuỷ điện
| Số thuế TNDN phải nộp của nhà máy thuỷ điện | = | Số thuế TNDN phải nộp của hoạt động sản xuất, kinh doanh | x | Tỷ lệ (%) chi phí của từng nhà máy thuỷ điện trên tổng chi phí của người nộp thuế (không bao gồm chi phí của hoạt động được hưởng ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp) |
Trong đó:
Việc xác định và phân bổ số thuế thu nhập doanh nghiệp đối với nhà máy thủy điện được thực hiện như sau:
- Chi phí dùng để xác định tỷ lệ phân bổ là chi phí thực tế phát sinh trong kỳ tính thuế.
- Số thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp từ hoạt động sản xuất, kinh doanh không bao gồm số thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp đối với hoạt động được hưởng ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp.
Bước 2: Xác định số thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp cho từng tỉnh có nhà máy thủy điện
| Số thuế TNDN phải nộp cho từng tỉnh có nhà máy thủy điện | = | Số thuế TNDN phải nộp của nhà máy thủy điện nhân (đã xác định được ở bước 1) | x | Tỷ lệ (%) giá trị đầu tư của phần nhà máy thủy điện nằm trên địa bàn từng tỉnh trên tổng giá trị đầu tư của nhà máy thủy điện |
3. Khai thuế, quyết toán thuế, nộp thuế với các hoạt động phân bổ
3.1 Đối với hoạt động kinh doanh xổ số điện toán
3.1.1 Khai thuế, tạm nộp thuế hàng quý
Doanh nghiệp không phải thực hiện nộp hồ sơ khai thuế quý nhưng phải xác định số thuế tạm nộp hàng quý theo quy định tại điểm b.1 khoản 4 Điều 21 Thông tư 89/2026/TT-BTC để nộp tiền thuế thu nhập doanh nghiệp vào ngân sách nhà nước cho từng tỉnh nơi có hoạt động kinh doanh xổ số điện toán.
3.1.2 Quyết toán thuế
Người nộp thuế thực hiện quyết toán thuế thu nhập doanh nghiệp tập trung tại trụ sở chính đối với toàn bộ hoạt động kinh doanh xổ số điện toán trên phạm vi cả nước và xác định số thuế phải nộp phân bổ cho từng tỉnh theo quy định.
Trường hợp số thuế thu nhập doanh nghiệp đã tạm nộp theo quý thấp hơn số thuế phải nộp theo quyết toán, người nộp thuế phải nộp bổ sung phần chênh lệch cho từng tỉnh. Trường hợp số thuế đã tạm nộp lớn hơn số thuế phải nộp, số chênh lệch được xác định là thuế nộp thừa và được xử lý theo quy định tại Điều 15 Luật Quản lý thuế và Điều 42 Thông tư 89/2026
3.2 Đối với hoạt động chuyển nhượng bất động sản
3.2.1 Khai thuế, tạm nộp thuế hàng quý
Người nộp thuế không phải nộp hồ sơ khai thuế quý, nhưng phải xác định số thuế thu nhập doanh nghiệp tạm nộp theo quý và nộp vào ngân sách nhà nước tại từng tỉnh nơi phát sinh hoạt động chuyển nhượng bất động sản.
>>> Đọc thêm: Cách tính thuế thu nhập doanh nghiệp tạm tính theo quý mới nhất
3.2.2 Quyết toán thuế hoạt động chuyển nhượng bất động sản
Người nộp thuế thực hiện quyết toán thuế tập trung tại trụ sở chính đối với toàn bộ hoạt động chuyển nhượng bất động sản trên phạm vi cả nước và nộp số thuế phân bổ cho từng tỉnh nơi có hoạt động chuyển nhượng bất động sản.
Số thuế đã tạm nộp trong năm tại các tỉnh (không bao gồm số thuế tạm nộp đối với doanh thu thu tiền theo tiến độ chưa được tính vào doanh thu tính thuế trong năm) được bù trừ với số thuế phải nộp của từng tỉnh; nếu còn thừa thì tiếp tục bù trừ vào số thuế phải nộp theo quyết toán tại trụ sở chính.
Nếu số thuế đã tạm nộp thấp hơn số thuế phải nộp theo quyết toán, người nộp thuế phải nộp phần còn thiếu tại tỉnh nơi đặt trụ sở chính. Trường hợp nộp thừa, số thuế nộp thừa được xử lý theo quy định của Luật Quản lý thuế và văn bản hướng dẫn.
3.3 Đối với đơn vị phụ thuộc, địa điểm kinh doanh là cơ sở sản xuất
3.3.1 Khai thuế, tạm nộp thuế hàng quý
Người nộp thuế không phải nộp hồ sơ khai thuế quý, nhưng phải xác định số thuế thu nhập doanh nghiệp tạm nộp theo quý và nộp tại từng tỉnh nơi có cơ sở sản xuất, bao gồm cả địa bàn có đơn vị được hưởng ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp.
3.3.2 Quyết toán thuế với đơn vị phụ thuộc, địa điểm kinh doanh là cơ sở sản xuất
Người nộp thuế thực hiện quyết toán thuế tập trung tại trụ sở chính đối với toàn bộ hoạt động sản xuất, kinh doanh và phân bổ số thuế phải nộp cho từng tỉnh nơi có cơ sở sản xuất.
Đối với hoạt động được hưởng ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp, người nộp thuế thực hiện quyết toán tại cơ quan thuế quản lý trực tiếp, xác định riêng số thuế phải nộp của hoạt động được ưu đãi và nộp vào ngân sách nhà nước tại tỉnh nơi có đơn vị được hưởng ưu đãi.
Nếu số thuế đã tạm nộp thấp hơn số thuế phải nộp theo quyết toán, người nộp thuế phải nộp bổ sung cho từng tỉnh. Trường hợp nộp thừa, số thuế nộp thừa được xử lý theo quy định của Luật Quản lý thuế và văn bản hướng dẫn.
3.3 Đối với nhà máy thuỷ điện nằm trên nhiều tỉnh
3.3.1 Khai thuế, tạm nộp thuế hàng quý
Người nộp thuế không phải nộp hồ sơ khai thuế quý, nhưng phải xác định số thuế thu nhập doanh nghiệp tạm nộp theo quý và nộp vào ngân sách nhà nước tại từng tỉnh nơi có nhà máy thủy điện.
3.3.2 Quyết toán thuế với nhà máy thuỷ điện nằm trên nhiều tỉnh
Người nộp thuế thực hiện quyết toán thuế tập trung tại trụ sở chính đối với toàn bộ hoạt động sản xuất, kinh doanh và phân bổ số thuế phải nộp cho từng tỉnh nơi có nhà máy thủy điện.
Nếu số thuế đã tạm nộp thấp hơn số thuế phải nộp theo quyết toán, người nộp thuế phải nộp bổ sung cho từng tỉnh. Trường hợp nộp thừa, số thuế nộp thừa được xử lý theo quy định của Luật Quản lý thuế và văn bản hướng dẫn.
-
Kết luận
Trên đây là toàn bộ bài viết về phân bổ thuế TNDN cho các hoạt động phải thực hiện phân bổ cho các tỉnh khác trụ sở chính. MISA AMIS hy vọng bài viết sẽ giúp ích cho các bạn kế toán trong công việc khi phát sinh các nghiệp vụ này và biết cách quyết toán thuế TNDN được chính xác.
Nhiệm vụ của kế toán thuế tại các doanh nghiệp là hoàn thiện nghiệp vụ về thuế và đảm bảo doanh nghiệp nộp đầy đủ và đúng thời hạn số thuế phải nộp vào Ngân sách nhà nước. Để làm được điều này, kế toán viên cần có sự tỉ mỉ và cẩn thận đồng thời có sự am hiểu sâu sắc về các nghiệp vụ thuế.
Hiểu rõ được điều này, phần mềm kế toán online MISA AMIS đã cập nhật phân hệ thuế, tích hợp thêm những tính năng mới, cần thiết trong thời kỳ công việc kế toán đang dần đi theo xu hướng chuyển đổi số để đảm bảo nghiệp vụ về thuế đủ và đúng, công tác kế toán thuế đạt hiệu quả cao:
- Tự động lập tờ khai theo mẫu biểu mới nhất
- Tự động tổng hợp số liệu
- Hỗ trợ kế toán viên nộp tờ khai, nộp thuế điện tử cho cơ quan thuế
- Các tiện ích khác: kiểm tra tình trạng hoạt động của nhà cung cấp, khách hàng, tự động khấu trừ thuế, hạch toán điều chỉnh thuế GTGT khi lập tờ khai
- …
Kính mời Quý Doanh nghiệp, Anh/Chị Kế toán doanh nghiệp đăng ký trải nghiệm miễn phí bản demo phần mềm kế toán online MISA AMIS:
Lưu ý: Nội dung bài viết được biên soạn dựa trên quy định pháp luật hiện hành tại thời điểm đăng tải, nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế hoàn toàn tư vấn pháp lý, thuế hoặc kế toán chuyên biệt cho từng trường hợp cụ thể. Do quy định pháp luật có thể thay đổi hoặc áp dụng khác nhau tùy tình huống thực tế, MISA khuyến nghị người đọc đối chiếu văn bản pháp luật gốc (MISA có đính kèm căn cứ pháp lý gốc ở trên bài viết) hoặc liên hệ cơ quan thuế/chuyên gia tư vấn trước khi áp dụng. MISA không chịu trách nhiệm đối với thiệt hại phát sinh từ việc áp dụng thông tin trong bài viết mà không có sự xác minh phù hợp.
